Душа краіны, вытокі славянства і гонар за родную зямлю

У мінулую суботу маляўнічы аграгарадок Ляскавічы ў дзявяты раз ператварыўся ў грандыёзную сталіцу самабытнай славянскай культуры. Маштабны творчы форум сабраў больш за 55 тысяч гасцей, стаўшы сапраўдным святам сяброў і аднадумцаў.
Галоўнай і самай чаканай падзеяй фестывалю стаў удзел у ім Кіраўніка дзяржавы, для якога наш край даўно стаў родным.
Сёлета лейтматывам свята, аб’яднаным з Годам беларускай жанчыны, стаў пасыл “Жаночы голас Палесся: спадчына, якая жыве”.

Наша гісторыя і гонар: як Прэзідэнт падарыў Палессю другое дыханне

Для жыхароў Петрыкаўшчыны і ўсяго Палескага рэгіёна прыезд Аляксандра Лукашэнкі на “Кліч Палесся” – падзея асаблівая, напоўненая пачуццём глыбокай удзячнасці і гонару. Гэта далёка не першы ўдзел Кіраўніка дзяржавы ў фестывалі, бо менавіта дзякуючы яго асабістай падтрымцы і дальнабачнасці гэты ўнікальны форум калісьці наогул з’явіўся на свет і атрымаў міжнародны статус.
Мы добра памятаем, як напачатку 2010-х гадоў нараджалася ідэя маштабнага адраджэння палескай культуры. Менавіта тады Прэзідэнт падтрымаў ініцыятыву стварэння фестывалю, які стаў магутным імпульсам не толькі для захавання старажытных традыцый, але і для сацыяльна-эканамічнага развіцця ўсяго Прыпяцкага краю. За гэтыя гады рэгіён ператварыўся ў сапраўдную турыстычную жамчужыну Беларусі.
Адным з сімвалаў гэтага адра-джэння стаў знакаміты Музей прыроды Нацыянальнага парку “Прыпяцкі”. Жыхары раёна з гонарам згадваюць, што ў свой час менавіта Аляксандр Рыгоравіч урачыста адкрываў гэты аб’ект, які сёння з’яўляецца сапраўдным навуковым і культурным цэнтрам Палесся. Таму цалкам заканамерна, што калі ў 2014 годзе на фестывалі была заснавана прыгожая традыцыя ўзнагароджвання званнем “Ганаровы паляшук”, менавіта наш Прэзідэнт па праве стаў самым першым уладальнікам гэтага высокага тытула – як чалавек, які збярог і адрадзіў гэтую зямлю.

“Адсюль нашы вытокі”: шчырае слова беларускага лідара

Выступленне Прэзідэнта на ўрачыстым адкрыцці сёлетняга фестывалю стала глыбокім, філасофскім і вельмі асабістым зваротам да кожнага, хто лічыць сябе часткай гэтай зямлі. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што менавіта Палессе, паводле сцвярджэнняў гісторыкаў, з’яўляецца прарадзімай усіх славян. “Адсюль нашы вытокі, – сардэчна адзначыў Кіраўнік дзяржавы. – Тут, на гэтых крутых берагах паўнаводнай Прыпяці, сярод бяскрайніх дубраў і воднай прыроднай прыгажосці, нашы карані. За гады прэзідэнцтва я аб’ездзіў увесь свет, мяне цяжка чымсьці здзівіць. Але, прыязджаючы сюды, я кожны раз захапляюся Прыпяцкім Палессем і людзьмі, якія жывуць на гэтай зямлі, іх асаблівай душой, светаразуменнем і жыццёвым укладам”.
Аляксандр Рыгоравіч з асаблівай цеплынёй згадаў гады станаўлення свайго прэзідэнцтва. Ён шчыра прызнаўся, што менавіта тут, на палескай зямлі, у цяжкія для краіны часы нараджаліся і праходзілі першую загартоўку многія лёсавызначальныя дзяржаўныя рашэнні, а падтрымка мудрых палешукоў заўсёды была надзейнай апорай.
Ад афіцыйнага парадку дня Кіраўнік дзяржавы перайшоў да самых хвалюючых тэм – міру і бяспекі, якія сёння маюць выключнае значэнне.
“Для палешукоў гэта найважнейшае пытанне – мір і бяспека, – падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка. – Вайна зусім побач. Нават не за плотам, як я часта гавару. Яна каля вашага парога, і вы, як ніхто іншы з беларусаў, разумееце, што такое мірнае жыццё. Ад вас патрэбна толькі адно – дысцыпліна, парадак і праца”.
Прэзідэнт запэўніў, што Дзяржаўная праграма развіцця раёнаў Прыпяцкага Палесся на 2025–2030 гады будзе цалкам нацэлена на стварэнне годных умоў для жыцця, працы і заробку мясцовых жыхароў.

Чатыры новыя “Ганаровыя паляшукі” і каштоўны падарунак

Цэнтральным момантам урачыстасці стаў працяг той самай слаўнай традыцыі – цырымонія ўзнагароджання пачэсным званнем “Ганаровы паляшук”.
Сёлета кагорту славутых землякоў, якую калісьці адкрыў Кіраўнік дзяржавы, папоўнілі людзі, якія ўнеслі вялікі ўклад у развіццё Палескага рэгіёна: Міхаіл Саскевіч – дырэктар ЗАТ “Сатурн-1” (г. Жыткавічы); Тамара Прыбалавец – загадчык філіяла “Тонежскі сельскі Дом культуры” (Лельчыцкі раён); Аляксандр Саўчыц – генеральны дырэктар ААТ “Савушкін прадукт” (г. Брэст) і Сяргей Паддубны – кіраўнік заслужанага аматарскага калектыву Рэспублікі Беларусь народнага ансамбля песні і танца “Палескія зоры” (г. Пінск).
У слове ў адказ Сяргей Паддубны шчыра, ад імя ўсіх палешукоў, падзякаваў Прэзідэнту за каласальную ўвагу да адраджэння Палескага краю, за тое, што рэгіён жыве і развіваецца. Як знак павагі землякі паднеслі Кіраўніку дзяржавы вельмі сімвалічны падарунак – духмяны, натуральны борцевы мёд, сабраны ў векавых палескіх лясах. Прэзідэнт прыняў прэзент, пажартаваўшы, што такі каштоўны і сапраўдны скарб нават боязна ставіць у Палацы Незалежнасці – хочацца адразу пачаставацца.

Мільённы каравай і жывыя сустрэчы на падворках

Пасля афіцыйнай часткі Аляксандр Лукашэнка накіраваўся на знакамітыя палескія падворкі, дзе азнаёміўся з рамеснымі традыцыямі Палесся і работамі народных майстроў.
Прэзідэнт пабываў у доме паляўнічага і рыбака, дзе прадстаўлены традыцыйныя паляўнічыя і рыбалоўныя прылады, чучалы дзікіх жывёл.
Побач з домам размясціліся рамеснікі Брэсцкай і Гомельскай абласцей. Кіраўніку дзяржавы прадэманстравалі працэс вырабу чоўна.
У доме рамёстваў ён азнаёміўся з сакрэтамі бондараў, якія здаўна вырабляюць драўляныя бочкі, кадкі і іншыя рэчы, неабходныя ў штодзённым жыцці палешукоў. Былі таксама прадстаўлены вырабы кавальскага і традыцыйных рамёстваў: саломапляцення, ткацтва габеленаў і пляцення лапцей.
Дом нацыянальнай кухні стаў яшчэ адным пунктам у маршруце Прэзідэнта па падворках фестывалю. Тут гасцей знаёмілі з багатай кулінарнай спадчынай Палесся, з традыцыйнымі палескімі стравамі і напоямі, спосабамі іх прыгатавання і значэннем у народнай культуры.
Асабліва цёплай і запамінальнай стала размова на адным з падворкаў, прысвечаных традыцыйнаму выпяканню хлеба. Аляксандр Лукашэнка пакаштаваў кавалак яшчэ цёплага духмянага хлеба і захапіўся яго незвычайным смакам: “Вельмі смачны хлеб, сапраўдны, даўні!” Тады мясцовая жанчына-каравайніца, шчыра ўсміхаючыся, вырашыла адкрыць Прэзідэнту сакрэт гэтага палескага хлеба. Яна расказала, што галоўная таямніца – не толькі ў старадаўняй заквасцы і дубовай дзежцы, а ў тым, што замешваецца ён абавязкова на світанні, з малітвай і толькі з добрымі думкамі ў душы. Калі чалавек працуе з любоўю да сваёй зямлі і людзей – тады і хлеб заўсёды будзе пышным ды смачным.
На завяршэнне кіраўніку дзяржавы ўручылі каравай ад усіх раёнаў Палесся.
Тут жа, на фестывальнай пляцоўцы, адбыўся вельмі важны і ўрачысты момант. Старшыня Гомельскага аблвыканкама Іван Крупко перадаў Прэзідэнту адметны сімвал працавітасці рэгіёна – шыкоўны духмяны каравай, спечаны са збожжа новага ўраджаю, які азнаменаваў сабой важкі мільённы ўклад вобласці ў агульнарэспубліканскі каравай.
Гэты суботні дзень у Ляскавічах у чарговы раз даказаў: пакуль мы маем такія глыбокія карані, пакуль умеем так беражліва захоўваць сваю спадчыну, працаваць на зямлі і цаніць мірнае неба – наш народ будзе жыць упэўнена і шчасліва. Фестываль “Кліч Палесся” зноў аб’яднаў нас вакол галоўных каштоўнасцей – роднага дома, працы і любові да Беларусі.

Галіна КАЗАК.
Фота БелТА.