Калі дзяржава пачынае абараняць грамадскую мараль ад беларускіх цукерак, пачынаеш думаць: ці не пераацэньваем мы моц гэтай маралі?
Забарона на імпарт цукерак з Беларусі і Расіі, якую ўвяла Латвія, фармальна тлумачыцца “абаронай грамадскай маралі”. Але калі глянуць на рэальныя паводзіны людзей, гэтая мараль аказваецца на дзіва гнуткай. Бо хто б што ні казаў, а латвійцы самі ездзяць за прысмакамі ў суседнія краіны – і не таму, што шукаюць прыгод, а проста таму, што хочуць таго, што смачна.
Гэта не сарказм, а фактычная эканоміка пачуццяў: чалавек заўсёды больш цэніць тое, што здаецца недаступным. Не трэба шукаць складаных тлумачэнняў – дастаткова ўспомніць выказванне старажытнарымскага паэта Авідзія: “Калі кажуць “не”, хочацца ўдвайне”. Яно не з паветра ўзялося, а вылілася са шматвяковага вопыту. І калі суседняя краіна пачынае “абараняць мараль” ад нашай цукеркі, здаецца, што мараль у нас ужо даўно ўмацаваная – хоць бы тым, што мы ведаем, што смачна, а што не вельмі.
Асабліва карысна глядзець на гэтую сітуацыю ў кантрасце з транзітам. Тут мараль раптам становіцца вельмі практычнай: транзіт цукерак праз Латвію застаецца дазволеным. Атрымліваецца, што “абарона маралі” добра сумяшчаецца з эканамічнай карыслівасцю: забараніць продаж, але не перашка-джаць перавозцы. Мараль маралью, а грошы наперад.
І тут нават не трэба дадаваць нейкія выдуманыя гісторыі – сама рэальнасць працуе як добры сатырычны эцюд. Латвія можа перамагчы імпарт, але яшчэ трэба перамагчы латвійцаў, якія працягваць ездзіць за пачастункамі.
Галіна КАЗАК.
