Сёння куды не зірні, тэмы артыкулаў, тэлеперадач альбо відэарэпартажаў стракацяць самымі рознымі меркаваннямі пра пераменлівасць клімату. З аднаго боку прагназуюць глабальнае пацяпленне, з іншага – пахаладанне. У спякотных краінах выпадае снег, а ў краінах з умераным кліматам насельніцтва ўвогуле забылася пра марозную зіму. Да прыкладу, нядаўна ў пустыні Саудаўскай Аравіі выпаў снег.

СЁННЯ - ДЗЕНЬ БЕЛАРУСКАЙ НАВУКІ

Насамрэч, такая падзея была ў лепшым выпадку шокам, а ў найгоршым – сур’ёзнымі праблемамі для мясцовых жыхароў. Усё ж дзятва парадавалася, снегавікоў зляпіла.
Напэўна многія чулі пра сты-хійнае бедства ў Аўстраліі, якое працягваецца і да сёння. Наступствы страшныя. Сапраўды з болем глядзіш, як дзіцяня каалы бяжыць насустрач людзям у надзеі выратавацца ад палаючай стыхіі. Яшчэ горш становіцца, калі даведваешся, што загінула больш за 1 мільярд жывёл, каля шасці мільёнаў гектараў лесу, полымя заглынула дзве тысячы жылых дамоў, загі-нулі 25 чалавек.

Так, беларусы ніколі не сутыкаліся з аналагічнымі надзвычайнымі сітуацыямі, але клімат пачаў змяняцца і ў нас. І ніхто дакладна не можа сцвярджаць, да чаго гэта прывядзе. А што мы ведаем канкрэтна? І як даўно нашы ўяўленні пра надвор’е змяніліся?

Пачнем з таго, што для Беларусі характэрны ўмерана кантынентальны клімат, за якім маецца на ўвазе мяккая зіма і цёплае лета. Памятаеце гэтыя “мяккія зімы”, калі за вакном –28 градусаў, а дзверы дамоў за ноч замятала снегам? Сёння сярэдзіна зімы, а на вуліцы станоўчая тэмпература, на дрэвах пупышкі распускаюцца, алыча ды падснежнікі цвітуць.

Калі верыць статыстыцы, то нешта падобнае пачалося яшчэ з канца 70-х гадоў, калі ў студзені тэмпература паветра дасягала +5 градусаў. Гэтыя змены працягваюцца. Рэзкая змена надвор’я закранае не толькі наш фізіялагічны стан – негатыўна адбіваецца на тых, хто пакутуе на сардэчна-сасудзістыя захворванні. Пакутуе і наша цэнтральная нервовая сістэма, бо арганізму патрэбен час, каб пераключыцца ў іншы рэжым работы. Мы становімся соннымі, лянівымі і раздражняльнымі. Больш за іншых пакутуюць метэазалежныя людзі.

Змены ў клімаце – праблема і для сельскай гаспадаркі – адной з самых важных і прыярытэтных галін нашай эканомікі. Хто б мог сабе раней уявіць, што мы будзем ужываць у ежу “беларускія” персікі, дыні, кавуны, вінаград? А што будзе далей? Бананы і ананасы пачнем вырошчваць? Магчыма і такое. І ўжо сёння вучоныя Нацыянальнай Акадэміі навук Рэспублікі Беларусь працуюць над пытаннямі адаптацыі сельскай гаспадаркі да змен клімату. Летась толькі на Гомельшчыне засуха ўперамешку з заліўным дажджом згубіла тысячы гектараў зерневых, кармавых культур, гародніны. У сувязі з гэтым прапануюцца карэкціроўкі тэрмінаў правядзення сельскагаспадарчых работ, абвадненне і аблясенне тэрыторый. Разглядаюцца пытанні вырошчвання цяплолюбівых і засухаўстойлівых культур.
На дадзены момант у краіне налічваецца 56 метэаралагічных станцый, супрацоўнікі якіх кожную раніцу інфармуюць пра новыя прагнозы і імкнуцца знайсці тлумачэнне змяненням клімату.

 

Адна з першых станцый была адкрыта яшчэ ў 1808 годзе ў Магі-лёве. Праводзіліся назіранні за ўзроўнем вады, даследаванні глебы, будаваліся каналы, якія звязвалі сістэмы некалькіх рэк. Гэта дастаткова крапатлівая праца. Сёння нашы кліматолагі наведваюць суседнія краіны па абмене вопытам і працягваюць удасканальваць свае веды ў прафесійнай галіне.

Што ж стала прычынай змянення клімату? Магчыма, выкіды парніковых газаў, забруджванне экалогіі і паветра. Дарэчы, у канцы 2019 года назіраўся значны рост утрымання пылу ў некаторых гарадах Беларусі. Спецыялісты тлумачаць гэта забруджанне павелічэннем колькасці аўтатранспарту ў краіне. Пажывем – пабачым.

А вам, паважаныя чытачы, прапаную павіншаваць беларускіх вучоных з прафесійным святам. Хачу нагадаць, што 9 студзеня былі вызначаны прызёры конкурса “100 талентаў НАН Беларусі”, дзе адзначылі дасягненні дзесяці маладых вучоных нашай краіны. Годна, ці не так? А ад нас многа не патрабуецца, хіба што выказаць удзячнасць на адрас таленавітых суайчыннікаў. Нават “лайк” пад пастом у сацыяльных сетках будзе залічаны.

Аляксандр ГІЛЕНКА.
Фота аўтара.

Оставить комментарий

avatar
  Подписаться  
Уведомление о