Што можна зрабіць для таго, каб дапамагчы чалавеку ў крызіснай сітуацыі.
Людзі, якія хочуць скончыць жыццё самагубствам асабліва пакутуюць ад моцнага пачуцця адчужэння. У сілу гэтага яны бываюць не настроены прыняць вашыя парады. Калі чалавек пакутуе ад дэпрэсіі, то яму трэба больш гаварыць самому, чым гутарыць з іншымі. Варта спакойна і даходліва спытаць пра сітуацыі, што трывожаць, напрыклад: “З якога часу ты лічыш сваё жыццё настолькі дрэнным? Як ты думаеш, чаму ў цябе з’явіліся гэтыя пачуцці?”. Ваша згода выслухаць і абмеркаваць тое, чым хочуць падзяліцца з вамі, будзе вялікай палёгкай для чалавека, які знаходзіцца ў роспачы.

Неабходна высветліць прычыну, якая трывожыць чалавека. Найбольш прыдатнымі пытаннямі могуць быць: “Што з табой здарылася за апошні час? Да каго з навакольных твае праблемы маюць стаўленне?”. Чым больш распрацаваны метад самагубства, тым вышэй яго рызыка. Вельмі мала сумненняў у сур’ёзнасці сітуацыі застаецца, калі дэпрэсіўны чалавек, не хаваючы, дорыць камусьці свае любімыя рэчы, з якімі ён ні за што не расстаўся б. У гэтым выпадку лекі, зброю або нажы варта прыбраць з поля зроку. Не пакідайце гэтага чалавека аднаго. Заставайцеся з ім як мага даўжэй або папрасіце каго-небудзь пабыць з ім, пакуль не вырашыцца крызіс ці не прыйдзе дапамога.

Чаго не варта рабіць.
Нельга спрабаваць “адразу” вырашыць праблемы, ад якіх пакутуе чалавек: даваць парады, пра якія вас не прасілі, казаць пра тое, што пачуцці чалавека няправільныя і малазначныя (напрыклад, казаць, што гэта дробязі); распавядаць пра ўласныя праблемы (такі ход можа ўзмацніць песімістычны настрой).

Прыкметы суіцыдальнай рызыкі
Размовы на тэмы самагубстваў, смерці, сны з сюжэтам катастрофы, гібелі людзей або ўласнай гібелі, павышаны інтарэс да прылад пазбаўлення сябе жыцця, развагі пра страту сэнсу жыцця, лісты або размовы развітальнага характару.
Наяўнасць вопыту самагубства ў мінулым, наяўнасць прыкладу самагубстваў у блізкім асяроддзі, асабліва бацькоў і сяброў.
Аб’ектыўны цяжар жыццёвых абставінаў: дзяцінства, якое прайшло ў няшчаснай сям’і, дрэнныя адносіны з блізкімі цяпер, страта дарагога чалавека, грамадскае адчужэнне, цяжкае захворванне. Зніжэнне рэсурсаў асобы, якія дазваляюць супрацьстаяць цяжкасцям: дэпрэсія, апатыя, стрэсавы стан, бездапаможнасць, чалавек цяжкі на пад’ём, адмаўляецца ад абавязкаў, бессэнсоўна праводзіць час, у паводзінах відаць здранцвенне, насілле ў блізкім асяроддзі, знясіленні фізічнага або псіхічнага плана, неабходнасць і няўменне пераадольваць цяжкасці.
Суіцыд можна прадухіліць у рэчаіснасці, маладыя людзі спрабуюць, як правіла, скончыць з сабой усяго адзін раз. Большасць з іх прадстаўляюць небяспеку для саміх сябе толькі на працяг кароткага прамежку часу – ад 24 да 72 гадзін. А калі хтосьці ўмяшаецца ў іх планы і акажа дапамогу, то больш замахвацца на сваё жыццё яны ніколі не будуць.

Як дапамагчы чалавеку
Выслухоўвайце – “Я чую цябе”. Дайце яму магчымасць выказацца. Задавайце пытанні і ўважліва слухайце.
Абмяркоўвайце – адкрытае абмеркаванне планаў і праблем здымае трывожнасць. Гутаркі не могуць справакаваць самагубства, тады як пазбяганне гэтай тэмы павялічвае трывожнасць.
Будзьце ўважлівыя да ўскосных паказчыкаў пры меркаваным самагубстве. Кожны жарт або пагрозу варта ўспрымаць сур’ёзна. Скажыце, што вы прымаеце іх сур’ёзна.
Падкрэслівайце часовы характар праблем – прызнайце, што яго пачуцці вельмі моцныя, праблемы складаныя – даведайцеся, чым вы можаце дапамагчы, паколькі вам ён ужо давярае. Даведайцеся, хто яшчэ мог бы дапамагчы ў гэтай сітуацыі.

Алена СЛЯЗЬ,
псіхолаг ДУ “Петрыкаўскі ТЦСАН”

Оставить комментарий

avatar
  Подписаться  
Уведомление о